Czapka rogatywka to wojskowe narodowe nakrycie głowy. Swoją nazwę zawdzięcza kształtowi dna w formie kwadratu. W Polsce wykorzystuje się ją od XVIII wieku podobnie jak na terenach Skandynawii i Rusi. W tym okresie popularność zyskała jako konfederatka za sprawą konfederatów barskich. Odróżniała się ona formą od tych, które spotykamy dzisiaj, ponieważ nie posiadała daszka i wykonana była z sukna. Dodatkowo obszywano ją baranim futrem w różnych kolorach. Rogatywka jest bardzo rozpoznawalnym symbolem wojskowego umundurowania, który wykorzystywane jest w wielu miejscach Europy.
Skąd wzięła się w Polsce?
Rogatywka nie jest tylko na wyposażeniu polskich mundurowych. Dużo wcześniej, bo już w XIII wieku nosili je wojskowi francuscy i tureccy. Do naszych stron czapki rogatywki dotarły za sprawą przyjaźni z Węgrami już w XVI wieku, ale upowszechniły się po wspomnianej już konfederacji barskiej (1768). Nie da się ukryć, że czapka rogatywka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych wojskowych nakryć głowy. Mimo przemianom, których dokonywano od momentu jej powstania (dodawano futro, piórka, oznaczenia, rozety, kokardy, kity i wiele innych), została ona na stałe przyjęta na wyposażenie każdego żołnierza. Już w czasie powstania styczniowego (1863) miały stanowić standardowy element wyposażenia polskich piechurów i jazdy (choć nie było to możliwe ze względu na charakter działań).
W Polsce jest ona znana pod różnymi nazwami między innymi jako konfederatka, krakuska czy ułanka. Wszystkie nazwy, oczywiście biorą swój początek od rodzaju wojsk i ugrupowań które z nich korzystały. Obecnie w zależności od jednostki korzysta się z wielu kolorów rogatywek dzięki którym z łatwością można rozpoznać przydział. Są to między innymi czapki w kolorze ciemnozielonym, granatowym, pomarańczowym, niebieskim, żółtym i wielu innych.
Poza typowo wojskowym zastosowaniem rogatywki znajdziemy również na wyposażeniu na przykład harcerstwa, kolejarzy, strażaków czy policjantów.
Nie da się ukryć, że czapka rogatywka to jedno z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych nakryć głowy wykorzystywanych w wojsku czy służbach mundurowych. Często możemy zobaczyć ją, kiedy wojskowi występują w mundurach galowych. Tradycja noszenia czapki rogatywki w naszym kraju jest już bardzo długa i nic nie wskazuje na to, by w najbliższych latach miała się zmienić.